De angst regeert.

juni 2020

Regelmatig krijg ik de vraag wat de oorzaak van een burn-out is en mijn antwoord is steevast: “Angst.” Dat roept enige onbegrip op. Want, zijn wij dan bang? Hebben wij dan angsten? Ja, iedereen heeft angsten, in diverse soorten, maten, vormen en hoedanigheden. Maar, krijg ik daar dan een burn-out van? Ja, want angst laat jou de gevaren van het leven zien en daardoor bouw je stress op en één van de gevolgen van stress kan een burn-out zijn. Stress heeft nog veel meer gevolgen en een burn-out is er slechts één van, maar wel de meest aansprekende, omdat daar een directe link gelegd wordt met stress.


jouw angst is niet de mijne en omgekeerd.


Angst kent vele gradaties en vormen. Je kunt bang zijn om een ernstige ziekte te hebben, constant een vaag gevoel van angst voelen, extreme angsten ontwikkelen na een traumatische gebeurtenis, bang zijn voor afgaan in sociale situaties of hevige angst ervaren op drukke plekken zoals cafés. Je kunt ook zomaar last krijgen van paniekaanvallen. Angsten zijn heel erg persoonlijk. Jouw angst is niet de mijne en omgekeerd. Gelukkig de mens die geen angsten kent.

En hoe jouw angst er ook uitziet, vaak herkennen we het niet bij onszelf. Wij hebben geen angst, welnee. Dat is voor anderen, maar ik heb er geen last van. Het is ook een lastig concept om te realiseren dat jouw angsten jou richting een burn-out sturen. Want angsten associëren we toch vaak met fysieke angst zoals hoogtevrees, angst voor spinnen, angst om je baan te verliezen, of welke andere concrete vorm van angst dan ook.


anderen zijn alleen bezig met het verbloemen van hun eigen angsten.


Maar de echte intrinsieke angsten dragen wij al jaren bij ons. De onderhuidse angst van het niet goed genoeg zijn, bang zijn om het niet te kunnen, angst om er niet bij te horen, angst om buiten de boot te vallen, bang om wat anderen van ons vinden. Dat zijn angsten die in onze vroege jeugd zijn ontstaan en de rest van ons leven doen we alles om die angsten niet te laten uitkomen. Wanneer je last hebt van faalangst is de kans groot dat je perfectionist wordt of een controlfreak. En dat is hard werken, heel hard werken. Het zit alleen in jouw eigen hoofd, jij bent de enige die denkt dat je het niet kunt, want anderen denken dat waarschijnlijk helemaal niet. Het is alleen maar jouw overtuiging. Anderen zijn waarschijnlijk net zo hard bezig als jij om hun eigen angsten te verbloemen. En jij maar hard werken om vooral te laten zien dat je het wel kunt, en nooit is het genoeg, nooit heb je zelf het gevoel dat het goed genoeg is wat je doet. Hierdoor krijg je stress, heel veel stress.


van stress word je ziek.


En stress bouwt zich op in jouw lichaam, stukje bij beetje, over jaren, tot een niveau dat je wel moet afknappen. Je krijgt een burn-out en die burn-out is vooraf gegaan door allerlei lichamelijke klachten, kwalen en ziektes. Want stress is de grote tegenpool van ons immuunsysteem en zoveel te meer stress je in je lijf hebt, zoveel te slechter je immuunsysteem werkt en dus wordt je ziek, echt fysiek ziek en het kan uiteindelijk uitmonden in een totale burn-out. En het gevaarlijke van stress is, dat je het heel vaak niet voelt.


gelukkig kun je die angst overwinnen.


Die onderhuidse angsten ontwikkel je in je vroege jeugd en je draagt ze gedurende je hele leven bij je, tenzij je er iets aan doet. Gelukkig is daar wat aan te doen. Het zou niet best zijn wanneer je er niets aan zou kunnen doen. Wat ons echter vaak tegenhoudt is die angst zelf. Want ook dat zullen we wel niet kunnen, ook daarin zullen we zeker weer falen en uiteindelijk ontbreekt het ons aan zelfvertrouwen om die angsten ten volle te overwinnen. Neem het jezelf niet kwalijk, het is verre van eenvoudig om het zelf te doen. Als je het had herkend en wanneer het gemakkelijk zou zijn geweest om die angsten te overwinnen had je het al lang gedaan.