Het is mijn schuld..... gevoel!

januari 2021

Petra heeft haar hele boekenkast vol staan met zelfhulpboeken. Meters boeken vullen haar planken. Alle boeken heeft ze gelezen en meer dan eens. Want ze weet dat ze niet gelukkig is en ze moet heel hard werken om gelukkig te worden. Ze voelt zich niet goed genoeg, komt altijd in situaties waarbij ze pas later weet wat ze had moeten zeggen. Ze wordt altijd door iedereen overruled en kan nooit haar mening ventileren omdat ze altijd onder de indruk is van de mensen waar ze mee praat. Pas als ze boos is geeft ze haar ongezouten mening, maar die wordt dan heel emotioneel geuit zodat ze het gevoel heeft verloren te hebben. Petra is diep ongelukkig met zichzelf. En wanneer het zoveelste zelfhulpboek uitkomt, koopt ze het en leest het in de hoop dat deze haar nu wel helpt.


de evolutie heeft onze ontwikkeling niet bijgehouden


Wat Petra niet beseft is dat ze geleefd wordt door de waarheid die zij zich als klein kind heeft eigen gemaakt. Tot ongeveer onze zevende levensjaar leven wij anders dan in al die jaren daarna. Onze hersenen werken op een andere frequentie waardoor alles in je omgeving binnenkomt. Dat is ook logisch want dit zijn onze natuurlijke leerjaren. We moeten de onveilige wereld om ons heen leren kennen willen we later overleven. Helaas kunnen we er niets aan doen dat wij ons als soort veel sneller hebben ontwikkeld dan de evolutie kon bijhouden. En toen wij uitgeëvolueerd waren was het een zeer onveilige wereld waarin je je leven niet veilig was als je niet op jonge leeftijd al heel veel geleerd had. Dat het leren voor jonge kinderen zo eenvoudig is en dat ze alles als automatisch in zich opnemen bewijst wel het feit dat geen enkele volwassene het van een kind kan winnen met een spelletje memory.

Vanaf een jaar of zeven verandert dat, dan wordt je je bewust van je omgeving. De maatschappij wordt als het ware over je uitgestort. Je gaat naar school, moet allemaal harde feiten leren, moet leren omgaan met anderen buiten de vertrouwde huiselijke omgeving en je moet je aanpassen aan anderen. Onze evolutie heeft dat prachtig gedaan, want datgene dat je tot je zevende hebt geleerd is altijd en overal aanwezig en je past het automatisch toe. Wat je hebt geleerd als jong kind heeft je tot dan toe veilig gehouden dus zal het je altijd wel veilig houden. Heel mooi dat het zo werkt, maar helaas is niet alles dat je geleerd hebt als kind positief. Integendeel, onderzoek heeft aangetoond dat alles dat jij hebt opgepikt uit jouw omgeving voor meer dan 75% negatief is. Je bent als het ware gevoed met negatieve leermomenten. En alles dat je hebt geleerd komt van anderen. De ruzie tussen jou ouders heb je opgepikt, de straf die je hebt gekregen wanneer je stout was, er is veel negatiefs in wat wij als kind leren. En hoe vervelend ook, daar heb je de rest van je leven last van.

Want alles dat jij geleerd hebt als jong kind zit in jouw diepste kern van jouw brein opgesloten. Je kunt er niet meer bij maar tegelijkertijd bestuurt het jou. Elke beslissing die je neemt neem je op basis van wat jij als kind hebt geleerd. En dat is heel vervelend, omdat het je vaak niet verder helpt in jouw leven.


ben je schuldig of voel je je schuldig?


Schuldgevoel is één van die emoties die je in je jeugd oploopt. Het heeft de akelige nijging jou in je macht te houden. De grote vraag is natuurlijk hoe je er vanaf komt. Dat antwoord kun je pas geven Hoe zorg je ervoor dat je dat schuldgevoel van je werpt. Mijn vorige blog ging over het schuldgevoel waar zoveel mensen mee behept zijn. De grote vraag is waarom we ons schuldig voelen en hoe we van dat schuldgevoel af kunnen komen. Dat is moeilijker dan je denkt. Toen mijn dochter achttien maanden oud was werd een verbluffende en zeer ingrijpende diagnose gesteld: ze had een progressieve spierziekte waardoor ze de rest van haar leven gerolstoeld door het leven zou moeten. Als ouder ga je je dan schuldig voelen. Geen idee waarom, maar wat mij bij gebleven is van die tijd is dat enorm schuldgevoel. Had ik er iets aan kunnen doen? Als ik nu dit of als ik nu dat had gedaan? Een enorm schuldgevoel maakte zich van mij meester die ik de rest van haar leven met mij heb meegezeuld.


schuldgevoel kan een leven lang duren


Vanochtend kwam dat schuldgevoel ter sprake in een gesprek met Pieter, die mij vertelde van zijn eigen schuldgevoel. Hij weet op een logisch en beredenerende manier dat, wat er ook gebeurd is, het zijn schuld niet is. En toch ontkomt hij niet aan dat immense schuldgevoel dat hij al zijn hele leven bij zich draagt. Wat een verschrikkelijke zware last. Ik zie het vaak bij mijn clienten dat ze gebukt gaan onder een enorm schuldgevoel. In mijn herinnering was mijn schuldgevoel zo groot dat het al het andere overschaduwde en zoals iedereen heb ik mij toen door mijn schuldgevoel laten leiden en heb ik mijn leven ingericht gebaseerd op dat schuldgevoel. Het is een trieste constatering dat we ons vaak zo schuldig voelen.


als kind weet je niet beter


Vaak voelen we ons schuldig wanneer we in ons verleden iets hebben gedaan waar we nu niet meer achter staan. Dat maakt schuldig. Maar er is nog een andere oorzaak van schuld: we nemen verantwoordelijkheden op ons die ons niet passen of die we niet hadden moeten nemen. En dat doen we al in onze vroege jeugd. Stel je voor dat je je als kind verantwoordelijk voelt voor het welbevinden van één van je ouders of beide ouders. Deze verantwoordelijkheid kun je niet op je nemen, maar weet jij veel als kind? Want als het dan niet goed gaat met één van je ouders, voel jij je schuldig, want het was toch jouw verantwoordelijkheid? Er zijn altijd aanleidingen waarom je dit zou doen. Als volwassene kun je je dat niet meer voorstellen, maar als kind weet je niet beter. Kijk eens hoeveel kinderen zich schuldig voelen over de scheiding van de ouders. En die kinderen doen er alles aan om papa of mama gelukkig te maken, puur uit schuldgevoel. En dat schuldgevoel draag je je hele leven bij je.


van schuldgevoelens krijg je stress


Ik draag mijn schuld al sinds mijn jeugd, want het was ongetwijfeld mijn schuld dat ik een redelijk oncomfortabele jeugd heb gehad. Dat rare jongetje, geen wonder dat ik niet geliefd was. Natuurlijk deed ik alles fout. Het was dan ook geen wonder dat ik gepest werd. En die schuld heeft mij op een aparte manier naar de wereld doen kijken en het beïnvloedde altijd mijn handelen. Terugkijkend realiseer ik me dat mijn leven heel anders zou zijn gelopen wanneer ik mij niet altijd zo schuldig had gevoeld. Als je je eenmaal schuldig voelt, dan is alles wat er gebeurt jouw schuld. Het was voor mij wel duidelijk, dat het allemaal mijn schuld was. En schuld maakt dat je jezelf ontzettend verantwoordelijk voelt voor van alles. En van te veel verantwoordelijkheid is de stap naar de angst dat het allemaal niet goedkomt heel erg klein. Zo klein dat het een logische stap is. Schuld veroorzaakt verantwoordelijkheidsgevoel en dat veroorzaakt angst.

Het zijn nooit de omstandigheden die jou chronische stress bezorgen. Chronische stress wordt veroorzaakt door jouw gedachten en gevoelens over die omstandigheden. En zoveel te langer je jouw schuld bij je draagt, zoveel te meer kans dat je chronische stress hebt. Want schuldgevoelens maken jouw wereld onveilig en je gaat acteren op basis van je schuldgevoelens in plaats van de feitelijke omstandigheden.


je bent niet schuldig


Trap er niet in, je bent niet schuldig. Je bent nooit schuldig geweest. Het is alleen maar een gevoel die je als kind hebt opgedaan en waar je je hele leven last van kunt hebben, als je er niets aan doet. Wees eens lief voor jezelf en vergeef jezelf. Dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan, maar het is je enige kans. Ik was jarenlang te stoer om toe te geven dat ik zo verschrikkelijk werd geleefd door mijn schuldgevoelens. Zelfs zo stoer dat ik ze volledig ontkende. Wees eens lief voor jezelf en kijk eens naar jouw schuldgevoelens en realiseer je dat je niet schuldig bent. Dat is moeilijk en dat is lastig, maar het is het enige dat je te doen staat. Het is niet jouw schuld! Vraag om hulp en begrip en vergeef je zelf dat je je ooit schuldig hebt gevoeld. Blijf er niet mee rondlopen, want dat geeft heel veel stress en stress is de garantie op een ongelukkig leven. Pas toen ik lief werd naar mezelf en mezelf vergaf was de oplossing heel dichtbij. Want zonder dat grote schuldgevoel heeft stress geen kans meer. Gun jezelf dat je lief bent voor jezelf en ga op een interne ontdekkingstocht en realiseer je dat jouw schuldgevoel totaal overbodig is.